Onder de vulkaan

Zou jij er blijven wonen? Geduldig (alweer) een grijze laag as en gruis van je huis, je erf vegen? Zou je wachten op water, voor de grond die al enkele jaren niets meer waard is?

Onder de Tungurahua volgt het leven onvermijdelijk het ritme van de vulkaan. Ze is een vrouw: Mama Tungurahua noemen de inheemsen van de Ecuadoraanse Andes haar. Omdat ze nog steeds uitbarst, op onvoorspelbare tijdstippen; de laatste keer in mei van dit jaar. Uitgedoofde vulkanen zijn mannelijk.

De boeren die gebleven zijn, zaaien voornamelijk ajuin, die ze verkopen op de markt. "Vroeger zag je ze nog hun eigen voedsel telen- aardappelen, bonen, graan. Vandaag kopen ze hun eten in de dorpswinkels. Blikjes tonijn, enzo, heel wat afval dus. Hun families die in de V.S. wonen, sturen geld voor een mooi huis en flat-screen tv. Voor wanneer ze op vakantie terugkomen, met de feesten. De mensen vergeten hun tradities, ze weten niet meer hoe ze de gewassen van de streek moeten telen. Spijtig", vindt een ingenieur van het lokale bisdom aan het stuur van z'n pick-up.

Spijtig. Mogen we het leven onder de vulkaan 'spijtig' vinden?  

We bezoeken één van de vulkaandorpjes, op 3000m boven zeeniveau. De laatste drie schoolkinderen knutselen er een knuffelbeertje onder het toezicht van de juffrouw voor vandaag. De ingenieur installeert geduldig een waterfilter, die werkt op basis van lagen grof en dan weer fijn zand. Het vuile leidingwater sijpelt traag door, maar tegen de middag is er ongetwijfeld voldoende omgetoverd om de hele gemeenschap te laten drinken. Volgend schooljaar vertrekken twee kinderen; daarmee lijkt het lot van het schooltje bezegeld. De ruiten van de school zijn met tape beplakt, uit voorzorg tegen de bevingen die elke vulkaanuitbarsting met zich meebrengt. De wolken die voor de besneeuwde top van de Tungurahua hangen trekken op, alsof ze haar nabijheid en macht wil bevestigen.

Een dag later wandelen we door de bergen rond Guasuntos, een verlaten dorp langs de Panamericana dat meer inwoners heeft in New York dan in haar eigen straten. De poncho's en doeken van de ploegende koppels op hun veldjes vormen rode en blauwe vlekken op het lappendeken van de Andes. Rijen eucalyptus, een verdwaasde koe. Alle tinten tussen geel, groen en bruin. Ik loop er wat spijtig vijfentwintig te worden. Maar content, want de zon schijnt na enkele regendagen. Bergen blijven, en dat maakt me blij.